20 januari 2026
Creatief Burgerschap: van visie naar praktijk
De cursus Creatief burgerschap is afgerond. In dit drieluik gingen cursisten aan de slag met het vraagstuk burgerschap en de verbinding met kunst en cultuur. Niet als los thema, maar als onderdeel van het dagelijks onderwijs.
Centraal stonden vragen als: Wat doen we al?, Waar zit de samenhang? En Hoe maken we burgerschap creatief en zichtbaar voor leerlingen? Theorie en praktijk wisselden elkaar af in de cursus.
Inspiratie uit de praktijk
Een belangrijk onderdeel van de cursus was het ervaren van burgerschap in een culturele context. Zo waren we te gast bij Kasteel Hoensbroek waar we geïnspireerd werden door de museumlessen die eenvoudig gekoppeld kunnen worden aan burgerschapsonderwijs.
Zelf ontwerpen: creatief burgerschap in de klas
Daarna gingen de leerkrachten zelf aan de slag. Met behulp van de ‘ontwerpcirkel’ van Hannelore Rubie, ontwikkelden ze een eigen les creatief burgerschap. Kunst en cultuur werden hierin verbonden met andere leergebieden, zoals wereldoriëntatie en taal. De ervaringen en opbrengsten hebben we gedeeld tijdens de laatste bijeenkomst.
Wat nemen we mee? Inzichten om zelf toe te passen:
- Burgerschap zit vaak al in je dagelijkse routines
Denk aan wachten op je beurt, omgaan met culturele verschillen of afspraken in de klas. Door deze momenten bewust te benoemen, krijgen ze betekenis.
- Ga het gesprek aan en houd een spiegel voor
Bijvoorbeeld over situaties op het schoolplein, gedrag tijdens de pauze. Maar ook praten over een nette klas of duurzaamheid.
- Gebruik de jaarkalender als kapstok
Kijk welke activiteiten al plaatsvinden en hoe deze aansluiten bij de bouwstenen van burgerschap. Zijn er nog hiaten en welke keuzes maak je?
- Verbind burgerschap aan sociaal-emotionele ontwikkeling
Koppel de burgerschapsdoelen aan de sociaal-emotionele ontwikkeling/ SCOL. Is er bepaald gedrag of een bepaalde cultuur die je binnen de school wil veranderen?
- Erken verschillende perspectieven
Ook binnen teams bestaan verschillende visies op burgerschap. Waar vind je elkaar? En hoe communiceer je dat naar de leerlingen en ouders?
- Maak er samen werk van
Gebruik studiemiddagen om burgerschap te implementeren in de school. Er zijn gesprekken met elkaar nodig om de randvoorwaarden op te stellen en antwoord te geven op Waar staan we nu en wat vinden we belangrijk? Hoe gaan we het doen? En wat hebben we nodig?
Ook aan de slag met creatief burgerschap?
De ontwerpcirkel van Hannelore Rubie (Vrienden van Bibi) is een handig hulpmiddel om zelf een creatieve les over burgerschap samen te stellen. Download hier het bestand.
Wil jij als school meer hulp en ondersteuning bij het vormgeven van creatief burgerschap? Neem dan contact op met jouw intermediair Ghislaine of Denise om samen de mogelijkheden te verkennen.